কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (AI) যুগত মানুহক সম্পূৰ্ণৰূপে বাদ দিব নোৱাৰা কিছুমান পেছা

 ড° বুলজিৎ  বুঢ়াগোহাঁই

     

কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (AI) দ্ৰুতগতিত শিক্ষা, চিকিৎসা, উদ্যোগ, প্ৰশাসন আদি বহু ক্ষেত্ৰত প্ৰৱেশ কৰিছে, তথাপিও কিছুমান পেছা আছে যাক বৰ্তমানেও সম্পূৰ্ণৰূপে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (AI)ৰ দ্বাৰা সলনি কৰা অতি কঠিন বা প্ৰায় অসম্ভৱ৷ এই পেছাবোৰত মানুহৰ অনুভূতি, সহানুভূতি, নৈতিক বিচাৰ, সৃষ্টিশীল চিন্তা, শাৰীৰিক দক্ষতা, গভীৰ মানৱীয় সংযোগ আদি অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ৷ শিক্ষক, চিকিৎসক, মনোবৈজ্ঞানিক, শিল্পী, সমাজকৰ্মী, খেলুৱৈ, নেতৃত্বমূলক আদি পেছাবোৰত মানৱ গুণেই মূল শক্তি৷ এই ক্ষেত্ৰসমূহত  কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (AI)ই  সহায়ক হিচাপে ব্যৱহৃত হ’ব পাৰে, কিন্তু চূড়ান্ত সিদ্ধান্ত, মূল্যবোধ আৰু দায়িত্ব মানুহৰ হাততে থাকে৷

সৃষ্টিশীল পেছাবোৰ কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (AI)ই এ সহজে সলনি কৰিব নোৱাৰা ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত পৰে৷ শিল্পী, লেখক, কবি, সংগীতজ্ঞ, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, ফেশ্বন ডিজাইনাৰ, অভিনেতা আদিয়ে নিজৰ জীৱন অভিজ্ঞতা, অনুভৱ, কল্পনা শক্তি, সৃষ্টিশীল চিন্তা আদি প্ৰকাশ কৰে৷ যদিও কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাই  ছবি, সংগীত বা লেখা সৃষ্টি কৰিব পাৰে, তথাপিও সেয়া বেছিভাগ ক্ষেত্ৰতেই বিদ্যমান তথ্যৰ আধাৰত কৰা অনুকৰণমূলক সৃষ্টিহে হয়৷ গভীৰ মানৱীয় অনুভূতি, মৌলিক চিন্তা, আত্মপ্ৰকাশ আৰু সাংস্কৃতিক সংবেদনশীলতা এতিয়াও মানুহৰ বিশেষত্ব হিচাপে বিবেচিত৷

গভীৰ মানৱীয় সংযোগৰ প্ৰয়োজন থকা পেছাবোৰ কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (AI) ৰ বাবে অতি কঠিন৷ মনোবিজ্ঞানী, পৰামৰ্শদাতা, সমাজকৰ্মী, শিক্ষক—বিশেষকৈ শিশুশিক্ষা আৰু বিশেষ শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত—কেৰিয়াৰ পৰামৰ্শদাতা আৰু লাইফ ক’চে মানুহৰ সূক্ষ্ম অনুভূতি বুজি সহানুভূতিশীলভাৱে কাম কৰিব লাগে৷ এই পেছাবোৰত বিশ্বাস, সংবেদনশীলতা আৰু ব্যক্তিগত সম্পৰ্ক অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ৷ একেদৰে চিকিৎসক আৰু নাৰ্ছসকলে কেৱল চিকিৎসাজ্ঞানেই নহয়, ৰোগীৰ মানসিক অৱস্থা বুজি সহানুভূতি, নৈতিক বিচাৰ আৰু আশ্বাস প্ৰদান কৰিব লাগে৷ এই মানৱীয় গুণসমূহ অনুভৱৰ পৰা উদ্ভৱ হয়, যাক কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাই সম্পূৰ্ণৰূপে নকল কৰিব নোৱাৰে৷

যিবোৰ বৃত্তিত শাৰীৰিক দক্ষতা আৰু পৰিস্থিতিগত নমনীয়তাৰ প্ৰয়োজন হয়, সেইবোৰ ক্ষেত্ৰ যিবোৰ কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (AI)ই সহজে সলনি কৰিব নোৱাৰে৷ ইলেক্ট্ৰিচিয়ান, প্লাম্বাৰ, কাঠমিস্ত্ৰী, এইচভিএচি টেকনিচিয়ান, চেফ, পেৰামেডিকেল আৰু অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনীৰ দৰে বৃত্তিত প্ৰতিটো চাকৰিৰ পৰিস্থিতি বৈচিত্ৰময় আৰু অনিশ্চিত৷ এই ক্ষেত্ৰত তাৎক্ষণিক সিদ্ধান্ত লোৱা, বাস্তৱ অভিজ্ঞতাৰ ভিত্তিত সমস্যা সমাধান কৰা আৰু শাৰীৰিক দক্ষতা প্ৰয়োগ কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়৷ লগতে বিপদজনক বা জটিল পৰিস্থিতিত মানুহৰ বিচাৰ আৰু সাহস অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ৷ এনে অনিশ্চিত আৰু বাস্তৱ পৰিৱেশৰ বাবে ৰবট বা কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাই এতিয়াও সম্পূৰ্ণৰূপে সক্ষম হোৱা নাই৷

নেতৃত্ব আৰু কৌশলগত চিন্তাধাৰাৰ বৃত্তিবোৰ  কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (AI)ই সহজে দখল নকৰে৷ চিইঅ’, উদ্যোগপতি, ৰাজনৈতিক নেতা, সামৰিক সেনাধ্যক্ষ ,শীৰ্ষ পৰিচালক আদিয়ে দীৰ্ঘম্যাদী দৃষ্টিভংগী, অন্তৰ্দৃষ্টি আৰু পৰিস্থিতি বুজি পোৱা সিদ্ধান্ত লোৱাৰ ক্ষমতা প্ৰদৰ্শন কৰিব লাগে৷ এই বৃত্তিসমূহত মানুহক অনুপ্ৰাণিত কৰা, দল গঠন কৰা, বিশ্বাস সৃষ্টি কৰা আৰু নৈতিক মূল্যবোধৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এটা পথ নিৰ্ধাৰণ কৰাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ৷ নেতৃত্ব কেৱল তথ্য বিশ্লেষণ বা পৰিসংখ্যাৰ কথা নহয়; মানুহৰ অনুভূতি, দায়িত্ব, সংস্কৃতি আৰু মনোভাৱৰ লগত ইয়াৰ গভীৰ সম্পৰ্ক আছে৷ অনিশ্চিত আৰু জটিল পৰিৱেশত, এই মানৱীয় গুণসমূহ এতিয়াও কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ সীমাৰ বাহিৰত আছে৷

আইনী, নৈতিক আৰু ন্যায়িক বৃত্তিত মানৱ যুক্তি আৰু বিচাৰ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ৷ বিচাৰক, উকীল—বিশেষকৈ আদালতত যুক্তি দাখিল কৰাৰ সময়ত—কূটনীতিবিদ, তদন্তকাৰী সাংবাদিক আৰু নৈতিক দাৰ্শনিকসকলে আইনৰ ব্যাখ্যা, মানৱীয় উদ্দেশ্য বুজি পোৱা আৰু নৈতিক সিদ্ধান্ত লোৱাৰ দায়িত্ব লয়৷ এই বৃত্তিসমূহত পৰিস্থিতি, প্ৰমাণ আৰু মানুহৰ সংবেদনশীলতা বুজি লৈ সিদ্ধান্ত লোৱাটো অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ৷ যদিও কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (AI)ই তথ্য, পৰিসংখ্যা আৰু বিশ্লেষণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিব পাৰে, তথাপিও চূড়ান্ত বিচাৰ, ন্যায়বোধ আৰু নৈতিক দৃষ্টিভংগী মানুহৰ মাজত থাকে, যিটো কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাই সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰদান কৰিব নোৱাৰে৷

জৰুৰীকালীন আৰু সুৰক্ষামূলক বৃত্তিসমূহে—যেনে আৰক্ষী, তদন্তকাৰী, পেৰামেডিকেল আৰু দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা কৰ্মীসকলে—বিশৃংখল আৰু বিপজ্জনক পৰিস্থিতিত দ্ৰুত আৰু সঠিক সিদ্ধান্ত ল’ব পাৰিব লাগে৷ এই ক্ষেত্ৰত পৰিস্থিতি, মানুহৰ আচৰণ, শাৰীৰিক আৰু মানসিক চাপ আৰু নৈতিক দৃষ্টিভংগী বুজাটো অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ৷ সুৰক্ষা, ন্যায় আৰু নৈতিকতা বজাই ৰাখি কাম কৰা এই বৃত্তিসমূহত মানুহৰ বিচাৰ অতি প্ৰয়োজনীয়৷ কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (AI)ই সহায়কভাৱে তথ্য, পৰিসংখ্যা আৰু প্ৰযুক্তিগত সহায় যোগান ধৰিব পাৰে, কিন্তু পৰিস্থিতিগত নমনীয়তা, সাহস আৰু মানৱীয় বিচাৰ এতিয়াও কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ সীমাৰ বাহিৰত আছে৷

বিশ্বাস আৰু প্ৰতিষ্ঠাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ৰচিত বৃত্তিসমূহ—যেনে ধৰ্মগুৰু, সাংস্কৃতিক ইতিহাসবিদ, পৰম্পৰাগত শিল্পী, শিল্পী, ঘড়ী নিৰ্মাতা, অলংকাৰবিদ, ব্যক্তিগত প্ৰশিক্ষক বা নাপিত—দীৰ্ঘম্যাদী আস্থা, মানৱ সম্পৰ্ক আদি ব্যক্তিগত স্পৰ্শৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল৷ সৃষ্টিশীলতা, নৈতিকতা আৰু ব্যক্তিগত সম্পৰ্ক এইবোৰ ক্ষেত্ৰত অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ৷ যান্ত্ৰিকতা বা এআই ব্যৱহাৰ হওক, চূড়ান্ত আস্থা, আত্মীয়তা আৰু মানুহৰ সংযোগ মানুহৰ হাতত থাকে৷ এই বৃত্তিসমূহৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে মানুহৰ সঁহাৰি, আন্তৰিকতা আৰু ব্যক্তিগত স্পৰ্শ, যিবোৰ কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাই সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰদান কৰিব নোৱাৰে৷

এই বৃত্তিসমূহৰ ঠাইত কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাই সহজে ল’ব নোৱাৰাৰ মূল কাৰণসমূহ হ’ল মানুহৰ অনুভূতি, সহানুভূতি, মৌলিক সৃষ্টিশীল, জটিল আৰু অনিশ্চিত সমস্যা সমাধানৰ ক্ষমতা, নৈতিক বিচাৰ, শাৰীৰিক অভিযোজনৰ দক্ষতা আদি৷ এই গুণবোৰ মানুহৰ স্বাভাৱিক শক্তি৷ ভৱিষ্যতে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ সহায়ত এই বৃত্তিসমূহত তথ্য বিশ্লেষণ, সময় বচোৱা আৰু দক্ষতা বৃদ্ধি সম্ভৱ হ’ব৷ তথাপিও সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ, দায়িত্ব আৰু মূল্যবোধৰ ক্ষেত্ৰত মূল ভূমিকা মানুহৰ ওপৰত থাকিব৷ গতিকে মানুহ আৰু কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ সহাৱস্থান, সহযোগিতা আৰু সমন্বয়ই আগন্তুক দিনত কৰ্মক্ষেত্ৰৰ নতুন আকৃতি আৰু দিশ নিৰ্ধাৰণ কৰিব৷

 

 

 

ড⁰ বুলজিৎ বুঢ়াগোহাঁই

কেৰিয়াৰ পৰামৰ্শদাতা   তথা

মুৰব্বী, যান্ত্রিক অভিযান্ত্রিক বিভাগ, অসম ডন বস্ক’ বিশ্ববিদ্যালয়

ফোন: ৯৪৩৫১৮৮৬৩০

ই-মেইল: buljit@gmail.com

www.buljit.com

 

 

বি.দ্র.: কেৰিয়াৰ বিষয়ৰ বিভিন্ন কথা কোনো আগ্ৰহী শিক্ষাৰ্থীয়ে জানিব বিচাৰে ,তেন্তে প্ৰত্যেক শনিবাৰে বিয়লি ৬-৯ বজাৰ ভিতৰত ফোন(৯৪৩৫১৮৮৬৩০)ত যোগাযোগ কৰিব পাৰে৷